Chol Hamo’eed

De “tussenliggende” feestdagen

Chol Hamo’eed (letterlijk “de doordeweekse dag van de feestdag”) verwijst naar de “tussenperiode” van de feesten Pesach en Soekot. Het zijn de dagen ingeklemd tussen het begin en het einde van de heilige dagen van beide feestdagen.

Pesach duurt acht dagen. De eerste twee dagen en de laatste twee dagen zijn volledige feestdagen en de middelste vier dagen zijn Chol Hamo’eed. (In Israël duurt Pesach zeven dagen, waarvan de middelste vijf Chol Hamo’eed zijn.)

Soekot tot en met Simchat Tora duurt negen dagen. De eerste twee dagen (Soekot) en de laatste twee dagen (Sjemini Atseret en Simchat Tora) zijn volledige feestdagen en de middelste vijf dagen zijn Chol Hamo’eed. (In Israël duurt de feestdag acht dagen – Sjemini Atseret en Simchat Tora worden samengevat tot één dag – met de middelste zes dagen als Chol Hamo’eed.)

Op de volledige feestdagen van Pesach en Soekot is het ons verboden om creatief te werken, net als Sjabbat (met uitzondering van koken, bakken, buiten dragen en een vuur aansteken met een reeds bestaande vlam).

Op Chol Hamo’eed mogen we echter veel van deze activiteiten doen. We kunnen bijvoorbeeld elektriciteit gebruiken of autorijden. (Tenzij de tussenliggende dag natuurlijk ook Sjabbat is.) Toch proberen we nog steeds te vermijden om naar het werk te gaan, de was te doen, te schrijven en bepaalde andere activiteiten uit te voeren.

Veel gezinnen vinden Chol Hamo’eed een perfecte tijd voor leuke familie-uitjes. Op deze dagen zijn parken, musea en dierentuinen vaak vol met Joodse gezinnen die van de feestdag genieten.

De speciale mitswot van de feestdag worden eveneens ook op Chol Hamo’eed nageleefd. We mogen bijvoorbeeld geen chameets eten tijdens de Chol Hamo’eed van Pesach, en we eten in een soeka en schudden de loelaw en etrog op de Chol Hamo’eed van Soekot. De dagen van Chol Hamo’eed omvatten ook de mitswa om vrolijk te zijn en te vieren; sommigen dragen daarom ook hun feestdagenkleding en zorgen er voor een glas wijn of druivensap te drinken.

Er zijn speciale gebeden en Tora-lezingen in de synagoge tijdens Chol Hamo’eed, en in veel gemeenschappen dragen mannen geen tefillin.

Welke soorten arbeid zijn toegestaan op Chol Hamo’eed?

Chol betekent “weekdag; werelds.” Moed betekent “feestdag; heilig.” Elk van deze op zichzelf is vrij eenvoudig te begrijpen, maar hoe kan een dag tegelijkertijd zowel een gewone doordeweekse dag als een feestdag zijn?

Om de fijne balans tussen de feestdag en doordeweekse dagen te behouden, bestaan er een reeks richtlijnen om ons te helpen bepalen wat we wel en niet doen gedurende deze dagen. Het algemene principe is om zo weinig mogelijk “vakkundig” werk te doen en zoveel mogelijk te vieren. Hieronder volgt een beknopte samenvatting van de richtlijnen. 

Toegestane activiteiten zijn onder andere:

• Alles wat wordt gedaan om voedsel te bereiden of te koken.
• Alles wat voor medische doeleinden wordt gedaan.
• Elk niet-inspannend werk dat, als het op dat moment niet wordt uitgevoerd, verlies zou veroorzaken (tenzij het vóór het feestdag had kunnen worden gedaan en opzettelijk werd uitgesteld tot Chol Hamo’eed).

Activiteiten die het liefst vermeden worden:

• Schrijven
• De was doen
• Bruiloften
• Haar knippen en scheren
• Nagels knippen
• Vasten is verboden.
• Rouwpraktijken
• Zaken

In extreme- of noodgevallen kunnen veel de bovengenoemde activiteiten wel uitgevoerd worden en worden deze dan meestal op een andere manier dan normaal gedaan. Als u vragen heeft, raadpleeg dan een gekwalificeerde rabbijn om te bespreken hoe en wat dat wel dan is toegestaan.

Vrij vertaald van Chabad.org