Wat betekent het woord Chanoeka?
Chanoeka, het feest van licht, dat op 25 Kislev begint en acht dagen duurt. Wat betekent het woord Chanoeka?
Inwijding van het Altaar
De simpele betekenis van het woord Chanoeka is “inwijding.” Chanoeka viert namelijk de inwijding van een nieuw altaar in de Tempel in Jeruzalem.
Nadat de Maccabeeën de Griekse indringers hadden verslagen en hen uit Judea hadden verdreven, ontdekten ze dat veel delen van de Tempel, waaronder het altaar, waren ontreinigt en gebruikt voor afgoderij. De Maccabeeën begroeven de stenen van het altaar en bouwden een nieuw altaar. Chanoeka herdenkt de herinwijding van de Heilige Tempel en het altaar.
Een fascinerende midrasj vertelt dat de bouw van de Tabernakel, ruim duizend jaar eerder in de woestijn, daadwerkelijk werd voltooid op de 25e Kislev. Echter, G‑d gebood Mozes te wachten tot de gunstige dag van 1 nissan om de Tabernakel in te wijden.
Rust na de Strijd
Een andere verklaring is dat het woord Chanoeka een samenstelling is van chanoe-ka (חנו-כ”ה), wat betekent: “zij rustten op de 25e (Kislev).” Chanoeka verwijst naar de dag waarop de Maccabeeën rustten van hun oorlog met de Grieken nadat zij Jeruzalem en de Tempel hadden bevrijd: de 25e Kislev.
In een soortgelijke uitleg wordt het geïnterpreteerd als een samenstelling van de woorden cheen ka (חנ כ”ה), wat betekent: “zij vonden genade op de 25e (Kislev).”
Afkorting
Sommigen zien het woord Chanoeka als een acroniem voor חשמונאים נתגברו והרגו כל האויבים (“de Hasmoneeën overwonnen en doodden al hun vijanden”).
Ook een andere afkorting is ook bekend. In de Talmoed bestaan verschillende tradities over hoeveel kaarsen er elke avond van Chanoeka moeten worden aangestoken. Volgens Bet Shammai beginnen we de eerste avond met acht kaarsen en verminderen we dit elke avond met één. Bet Hillel leert dat we beginnen met één kaars op de eerste avond en er elke avond een kaars aan toevoegen. De geaccepteerde halacha volgt de leer van Beit Hillel. Daarom kan Chanoeka ook gelezen worden als een acroniem voor ח’ נרות והלכה כבית הלל (“Acht kaarsen, en de halacha is volgens Beit Hillel”).
Chanoeka en Educatie
Sommigen wijzen erop dat Chanoeka is gerelateerd aan het woord chinuch (חינוך), wat “educatie” betekent. De Grieken vaardigden decreten uit tegen Joodse educatie en verboden de besnijdenis, de mitswa die het begin markeert van de Joodse opvoeding van een jongen. Op Chanoeka vieren we onze vrijheid om onze kinderen een degelijke Joodse opvoeding te geven.
De Lubavitcher Rebbe benadrukte vaak de unieke band tussen Chanoeka en educatie. Chanoeka is een bijzonder moment om kinderen te inspireren zich met hun identiteit te verbinden. Chanoeka is een gunstig moment om na te denken over de Joodse opvoeding van onze kinderen en hun voortdurende spirituele groei. Zoals we leren van de Chanoeka-kaarsen: de manier om duisternis te bestrijden is niet door hetzelfde lichtniveau te behouden, maar door het licht steeds te vergroten.
Vertaald vanuit Chabad.org
