De menora aansteken

Wanneer wordt de Menora aangestoken?

De Chanoeka-lichtjes worden aangestoken op de avonden voorafgaand aan elk van de acht dagen van Chanoeka, te beginnen op donderdagavond 7 december 2023.

Wie steekt de Menora aan?

Zowel mannen als vrouwen zijn verplicht de Menora aan te steken, of deel te nemen aan het aansteken van de menora thuis. Kinderen worden aangemoedigd om hun eigen Menora aan te steken. Studenten en vrijgezellen die alleen wonen steken de Menora in hun eigen kamer aan.

Waar staat de Menora?

Veelal is het gebruikelijk de Menora op de vensterbank te plaatsen zodat deze van buiten te zien is (niet hoger dan negen meter boven straatniveau). Anderen plaatsen de Menora in een deuropening tegenover de Mezoeza, zodat de twee mitswot van Mezoeza en Menora de persoon als het ware omringen. De ideale hoogte is tussen de 30 cm en 100 cm van de grond.

De kaarsen, olie en lontjes van de Menora

De Chanoeka lichtjes moeten bestaan uit olie-lichtjes of kaarsen. Mooi is om de Mitswa te vervullen met katoenen lontjes en olijfolie (omdat deze olie gebruikt werd tijdens het Chanoeka wonder in de Beet Hamikdasj) of met bijenwas kaarsen. Maar ook andere soorten kaarsen en olie lichtjes zijn goed.

De opstelling van de Menora

De lichtjes of kaarsen moeten in een rechte lijn worden neergezet. De Sjammasj – de ‘hulpkaars’- waarmee de andere kaarsen worden aangestoken, dient apart van de rest geplaatst te staan (hoger, apart, uit de rij).

Welke kaarsen worden wanneer aangestoken?

De eerste avond van Chanoeka wordt één lichtje aangestoken aan de rechterkant van de Menora. De volgende avond wordt er een tweede lichtje, links van het eerste, bijgezet. Maar steek altijd het nieuwe lichtje als eerste aan, dus van links naar rechts. Zo elke avond weer.

Hoe laat steek je de Menora aan?

De Chanoeka lichtjes worden elke avond van Chanoeka aangestoken. Sommigen hebben de gewoonte direct bij zonsondergang aan te steken; anderen wachten tot het helemaal donker is. 

De Menora moet in ieder geval 30 minuten na nacht kunnen branden. 

Let op: de standaard Chanoeka kaarsen branden meestal slechts 30 minuten.

Wanneer men de Menora niet vroeg op de avond heeft aangestoken, kan deze alsnog later op de avond aangestoken worden; zolang er nog mensen op straat zijn of anderen nog wakker zijn in huis.

Speciale sjabbat voorwaarden: Vrijdagavond

BELANGRIJK: Het is verboden om vuur aan te steken op Sjabbat. Daarom moet de Menora op vrijdagmiddag vóór de Sjabbat-kaarsen worden aangestoken. Extra olie of grotere kaarsen moeten worden gebruikt om er zeker van te zijn dat de Chanoeka lichtjes langer dan 30 minuten na “nacht”  kunnen branden. De standaard Chanoeka kaarsen van 30 minuten kunnen dus op vrijdagmiddag niet worden gebruikt.

Speciale sjabbat voorwaarden: uitgaande sjabbat

Vanaf het moment dat de Sjabbat kaarsen op vrijdagmiddag worden aangestoken, totdat Sjabbat op zaterdagavond voorbij is en het Hawdala-gebed (het onderscheid-gebed tussen Sjabbat en een weekdag) is uitgesproken (tenminste de woorden Baroeg hamawdiel been kodèsj legol), mag de Menora niet opnieuw aangestoken, verplaatst of klaargemaakt.

Kort gezegd: Chanoeka lichtjes worden op zaterdagavond na het einde van Sjabbat aangestoken.

Blijf even bij de lichtjes zitten

Na het aansteken van de lichtjes wordt het Haneerot Halaloe gebed gezegd en het prachtige lied Ma’oz Tsoer gezongen.

Blijf daarna (behalve op vrijdagmiddag) ongeveer een half uur bij de Menora zitten. Deel Chanoeka verhalen met de familie, geniet van het spel met de dreidel en van de traditionele warme latkes of soefganiot!

Veel vrouwen hebben het mooie gebruik om geen huishoudelijke taken uit te voeren tijdens het eerste half uur dat de lichtjes branden om de dappere Joodse vrouwen te eren, die een aanzienlijke rol hebben gespeeld in de Chanoeka overwinning.

Men mag geen gebruik maken of plezier hebben van het licht van de kaarsen, alleen van de Sjamasj en andere lichtbronnen. Dus laat het elektrisch licht gewoon branden.

Vertaald vanuit Chabad.org