Asara BeTevet

Wat is Asara BeTevet (10 Tevet)?

De tiende dag van Tevet, bekend als Asara BeTevet, is een vastendag waarop we ons richten tot inkeer en rouw. Van zonsopgang tot zonsondergang onthouden we ons van eten en drinken, en voegen we Selichot en andere speciale toevoegingen aan het gebed toe. Het vasten eindigt bij zonsondergang (en nadat kidoesj is uitgesproken, wanneer deze vastendag op vrijdag valt).

Wat herdenken we?

Jarenlang had G’d Zijn profeten gestuurd om Israël te waarschuwen voor de dreigende verwoesting van Jeruzalem en de Heilige Tempel, als het volk zijn gedrag niet zou verbeteren. Maar men bespotte deze heilige mannen als brengers van “valse doemprofetieën”, die er alleen op uit waren het volk te demoraliseren. Men ging zelfs zo ver dat een van de profeten werd gedood.

Toen gebeurde het toch. Op de tiende dag van de Joodse maand Tevet, in het jaar 3336 na de schepping (425 v.g.j.), sloegen de legers van de Babylonische keizer Nebukadnezar het beleg om Jeruzalem.

Nog altijd geduldig, stelde G’d de verwoesting uit om de Joden nog een kans te geven zich te bekeren. Keer op keer stuurde Hij de profeet Jeremia om Zijn volk te berispen, maar men was zo dwaas hem gevangen te zetten. Zo werden, dertig maanden later, op 17 Tammoez van het jaar 3338 (dezelfde datum waarop later ook de muren doorbroken zouden worden bij de verwoesting van de Tweede Tempel), de stadsmuren doorbroken, en op 9 Av van datzelfde jaar werd de Heilige Tempel verwoest en werd het Joodse volk in ballingschap genomen.

10 Tevet neemt onder de Joodse vastendagen een bijzondere plaats in: deze dag wordt namelijk ook in acht genomen wanneer hij op vrijdag valt, ook al botst dit enigszins met de voorbereidingen op sjabbat.

Deze datum wordt gezien als het begin van de reeks gebeurtenissen die uiteindelijk leidden tot de verwoesting van de Tempel en de daaropvolgende ballingschappen, iets waar we nooit helemaal van hersteld zijn. Want ook toen de Tweede Tempel uiteindelijk werd herbouwd, is deze nooit meer zijn volle glorie teruggekregen.

Om die reden is 10 Tevet in onze tijd ook de dag geworden waarop kaddisj wordt gezegd voor de slachtoffers van de Holocaust, van wie de precieze sterfdag vaak onbekend is.

Een oud Joods gebruik, dat door de Rebbe, rabbijn Menachem M. Schneerson, nieuw leven werd ingeblazen, is het houden van inspirerende woorden op vastendagen als deze, om tot inkeer aan te zetten. De Rebbe benadrukte daarbij ook steeds de oproep om op zulke dagen extra tzedaka te geven.

Het gebed vandaag

Er zijn vandaag een aantal wijzigingen in de gebeden waar je op moet letten.

• Tijdens het ochtendgebed voegt de chazan, tijdens zijn herhaling van de Amida, Aneinoe toe.
• De belangrijkste toevoeging is Selichot, een verzameling Bijbelverzen en rabbijnse klaagzangen, die na de Amida wordt toegevoegd tijdens Tachanoen.
• Daarna wordt de “lange” versie van Avinoe Malkeinoe gezegd.
• Zowel tijdens het ochtend- als het middaggebed lezen we uit de Tora, uit Sjemot/Exodus 32:11-14 en 34:1-10.
• ’s Middags wordt de Tora-lezing (die vóór de Amida plaatsvindt) gevolgd door een Haftara uit Jesaja 55:6-56:8.
• Tijdens de middag-Amida zegt iedereen die nog vast Aneinoe.
• Tijdens de herhaling van de middag-Amida voegt de chazan Aneinoe toe
• De chazan spreekt ook de Priesterzegen uit.
• Net als ’s ochtends wordt ook nu de “lange” versie van Avinoe Malkeinoe gezegd, in plaats van de gebruikelijke, ingekorte versie.

Vertaald vanuit Chabad.org