Joodse Feestdagen

Overzicht van de joodse feestdagen en de betreffende data in 2026-2027

Rosj Hasjana en Jom Kipoer

Rosj Hasjana – Joods Nieuwjaar (1-2 Tisjri) herinnert aan de schepping van de wereld, en in het bijzonder aan de zesde dag, waarop de mens door G’d geschapen werd. Op die dag droeg G’d Adam op de wereld tot volmaaktheid te brengen. Rosj Hasjana is dan ook een ogenblik om ons te bezinnen op het doel van de schepping, en om ons, in het licht daarvan, voor te nemen ons leven meer betekenis te geven.

Op Rosj Hasjana horen wij de sjofar blazen, de ramshoorn, dat oude en aangrijpende blaasinstrument. De klanken van de sjofar voelen aan als een schreeuw uit het diepste van onze ziel. De sjofar draagt vele betekenissen in zich. Zij verkondigt dat wij op deze dag G’d als het ware opnieuw uitroepen tot Koning van het heelal. Haar doordringende klank wekt ons; zij roept ons op tot inkeer en tot terugkeer naar G’d. En zij herinnert ons aan het geluid van de sjofar op de berg Sinaï, waar wij eens en voor altijd de Tien Geboden van G’d ontvingen.

Tien dagen later volgt Jom Kippoer – Grote Verzoendag (10 Tisjri), de heiligste dag van het jaar. Op deze dag vasten wij, en smeken wij G’d ons te vergeven, en ons een gezond en voorspoedig jaar te schenken. Velen dragen op deze dag witte kleding: een teken van de schone lei waarmee wij het nieuwe jaar beginnen, en van de reinheid der engelen, waarmee wij vergeleken worden, doordat wij vasten en ons onthouden van andere lichamelijke, aangename bezigheden.

Soekot, Sjemini Atseret & Simchat Tora

Soekot – het Loofhuttenfeest  (15-21 Tisjri) is een zeven dagen durend vreugdefeest, vijf dagen na Jom Kippoer. Het herdenkt hoe G’d het Joodse volk tijdens de woestijntocht heeft beschermd. Wij vieren dit door in een zelfgebouwde hut te verblijven — de soeka — en door de “Vier Soorten” ter hand te nemen: een etrog, een loelav, hadassiem en arawot, die tezamen de eenheid van het Joodse volk symboliseren. Van de drie Bijbelse feestdagen is Soekot de meest vreugdevolle.

Gelijk na Soekot volgen twee bijzondere dagen. Op Sjemini Atseret – Slotfeest (22 Tisjrei) bidden wij om regen, en spreken wij het Jizkor-gebed uit, ter nagedachtenis aan de overledenen. Op Simchat Tora – Vreugde der Wet  (23 Tisjri) vieren wij de voltooiing van de jaarlijkse Tora-cyclus, met uitbundige dans — de hakafot.

Foto credit: Yossi Fajnland

Chanoeka

Chanoeka (25 Kislev – 2/3 Tevet) is het achtdaagse Joodse lichtjesfeest, gevierd aan het einde van de herfst. Het herdenkt hoe een kleine groep Joden — de Makkabeeën — in de tweede eeuw vóór de gewone jaartelling de machtige Syrisch-Griekse bezetters versloegen, de Tempel in Jeruzalem heroverden, en haar opnieuw inwijdden. Bij die herinwijding brandde een kruikje olie, dat slechts voor één dag toereikend had mogen zijn, op wonderbaarlijke wijze acht dagen lang.

Vandaar dat wij acht avonden lang de menora aansteken. Chanoeka wordt voorts gevierd met bijzondere gebeden, met gefrituurd voedsel zoals soefganiot en latkes, met het geven van Chanoeka-gelt aan de kinderen, en met het spelen met de dreidel.

Poeriem

Poeriem – Lotenfeest (14 Adar) wordt ieder jaar gevierd op de veertiende van de Joodse maand adar, aan het einde van de winter, of het begin van de lente.

Poeriem herdenkt de — door G’d bewerkstelligde — redding van het Joodse volk, in het oude Perzische rijk, van Hamans plan “om alle Joden, jong en oud, baby’s en vrouwen, op één dag te vernietigen, te doden en uit te roeien.”

Het woord “Poeriem” betekent, in het oude Perzisch, letterlijk “loten,” en dankt zijn naam aan het feit dat Haman loten wierp om te bepalen wanneer hij zijn duivelse plan ten uitvoer zou brengen.

Poeriem is het meest uitbundige feest van de Joodse kalender.

Pesach

Pesach (15-22 Nissan) is het achtdaagse Joodse bevrijdingsfeest, gevierd in het vroege voorjaar.

Wij herdenken hoe G’d het Joodse volk, na eeuwen van slavernij in Egypte, bevrijdde, door tien plagen te zenden. De laatste plaag — de dood van alle Egyptische eerstgeborenen — brak het verzet van Farao. De Joden vertrokken zo overhaast, dat hun brood geen tijd had te rijzen; vandaar dat men gedurende Pesach geen gerezen graan eet.

Het hoogtepunt is de Seider, een traditionele familiebijeenkomst op de eerste twee avonden, waarbij wijn, matse en bittere kruiden gegeten worden, en het verhaal van de uittocht verteld wordt.

Sjawoe’ot

Sjawoe’ot – het Wekenfeest (6-7 Sivan), wordt gevierd zeven weken na Pesach. Het herdenkt de gebeurtenis waarop het Joodse volk de Tora ontving op de berg Sinaï — het meest bepalende moment in de Joodse geschiedenis. Zonder de Tora zou de bevrijding uit Egypte niet volledig zijn geweest; Sjawoe’ot is als het ware de bestemming, waarheen Pesach onderweg was.

Sjawoe’ot wordt gevierd met Torastudie, waarbij velen de gehele nacht opblijven. Van oudsher worden zuivelproducten gegeten, zoals cheesecake en blintzes. In de synagoge wordt het boek Ruth gelezen, en worden bijzondere gebeden gezegd, waaronder het Jizkor-gebed, ter nagedachtenis aan overleden verwanten.