Het Pesach-feest
Wat is Pesach?
Tijdens Pesach herdenken we de bevrijding van het Joodse volk van de slavernij in het oude Egypte. Gerezen graan wordt gedurende Pesach vermeden. Het achtdaagse Pesach-feest wordt in de vroege lente gevierd, van de 15e tot en met de 22e van de joodse maand Nissan.
Het Pesachverhaal in een notendop
Na vele decennia van slavernij onder het juk van de Egyptische farao’s, waarbij het Joodse volk onderworpen werd aan slopende arbeid en ondraaglijke omstandigheden, zag G-d de nood van het volk. Hij besloot om Mosje naar Farao te sturen met een boodschap: ‘Laat Mijn volk gaan, zodat zij Mij kunnen dienen.’ Maar ondanks meerdere waarschuwingen weigerde Farao om G-ds bevel op te volgen. Hierop zond G-d tien verwoestende plagen die alles in Egypte verwoestten, van vee tot gewassen.
Klokslag middernacht op 15 Nissan in het jaar 2448 (vanaf de schepping (1313 AD)), zond G-d de laatste en tiende plaag: alle eerstgeborenen in Egypte vonden de dood. Terwijl G-d dit deed, spaarde Hij het Joodse volk, door hun huizen over te slaan – vandaar de naam van de feestdag (‘Pesach’ betekent in het Hebreeuws ‘overslaan’). Door deze laatste plaag werd het verzet van Farao gebroken en hij joeg zijn voormalige slaven het land uit. Het Joodse volk vertrok zo gehaast, dat het brood voor onderweg geen tijd had om te rijzen. Zeshonderdduizend volwassen mannen, samen met nog veel meer vrouwen en kinderen, verlieten Egypte op die dag en begonnen aan de tocht naar de berg Sinaï. Daar werd het volk “geboren” als het uitverkoren volk van G-d.
Pesachviering
Pesach duurt acht dagen en is verdeeld in twee delen:
De eerste twee en de laatste twee dage zijn volwaardige feestdagen. Tijdens de eerste twee dagen herdenken we de uittocht van Egypte en tijdens de laatste twee dagen herdenken we de splitsing van de Schelfzee. De Jomtov-kaarsen worden ’s avonds aangestoken, kiddoesj wordt gemaakt en van uitgebreide feestmaaltijden wordt overdag en ’s avonds genoten. We werken, rijden en schrijven niet en doen elektronische apparaten niet aan of uit. We mogen wel koken en buiten dragen.
De middelste vier dagen worden Chol Hamo’eed genoemd, semi-feestelijke ‘tussendagen’ waarop de meeste vormen van werk zijn toegestaan (uiteraard behalve wanneer Chol Hamo’eed op sjabbat valt).
De Seideravond
De Seider is een familiegerichte traditionele avond met vele rituelen. Tijdens de Seider drinken we vier glazen wijn, eten we matzes en bittere kruiden, en vertellen we het verhaal van de uittocht uit Egypte. De Seider is het hoogtepunt van Pesach en wordt op elke van de eerste twee avonden gevierd. Op beide Seideravonden staan de kinderen centraal en worden ze aangemoedigd om vragen te stellen.
De Haggada
De Haggada is het boek dat tijdens de Seideravond gebruikt wordt. Het voornaamste doel is het vertellen van het verhaal van de uittocht uit Egypte. Daarnaast begeleidt het de deelnemers van de Seider door de ritueelrijke avond heen door aan te geven hoe en wanneer elke handeling uitgevoerd wordt.
Er wordt gezegd dat de Haggada het meest gedrukte joodse boek is. Loop uw plaatselijke Judaïca-winkel binnen en u wordt inderdaad begroet door tientallen Haggadot, elk met unieke illustraties, commentaar en vertalingen.
Het is aangeraden om een Haggada te kiezen met Hebreeuwse teksten én een nauwkeurige vertaling. Het is tenslotte de bedoeling dat het u helpt bij het vertellen van het verhaal van de uittocht uit Egypte.
Het belang van vertellen
Het woord ‘Haggada’ komt van het woord ‘Wehigadetta’, ‘En u zult vertellen’.
Toen het Joodse volk van de slavernij werd verlost, beval Mosje het volk om die dag te gedenken door erover te vertellen.
Auteurschap
De kerntekst van de Haggada kunt u vinden in het vijfde boek van de Tora, Dewariem. De Haggada bevat ook het Halleel-gebed, dat selecties uit de Psalmen van koning David bevat. Veel elementen uit de Haggada worden gevonden in de Misjna, dat in de eerste eeuw werd voltooid.
Doel
De Haggada is meer dan een gebruikershandleiding voor de Pesachmaaltijd. Het neemt ons mee in een dynamische ervaring, door ons het gevoel te geven dat wij degenen zijn die Egypte hebben verlaten. De Haggada verkent onze geschiedenis, beginnend bij de eerste Jood Abraham, en leidt ons naar de uittocht uit Egypte.
Een Pesach boodschap
Tijdens Pesach herdenken we een reeks van de grootste wonderen uit de geschiedenis van het Joodse volk. Het zijn wonderbaarlijke gebeurtenissen die de natuurwetten ontstijgen en daarom is pesach ook een tijd voor ons om boven onze natuur te reiken. Maar hoe? Kijk eens naar de matsa. Dun en zonder smaak drukt de matsa nederigheid uit. Door onszelf te ontdoen van opgeblazen ego’s kunnen wij dichter bij G-d komen door de wonderbaarlijke bron van G-ddelijke energie die we allemaal in onze ziel hebben.
Vertaald vanuit Chabad.org
