Checklist voor de maand Tisjri

De dag voor Rosj Hasjana

Het is gewoonte om op de dag voor Rosj Hasjana (Zechor Beriet) heel erg vroeg op te staan om Selichot te zeggen, speciale smeekgebeden. Er wordt geen Tachanoen gezegd tijdens Sjacharit (ochtendgebed) en de sjofar wordt niet geblazen. Ook ’s middags bij Mincha (middaggebed) wordt geen Tachanoen gezegd.

Rosj Hasjana

1. Op de eerste avond van Rosj Hasjana, na Maariv (avonddienst) wensen we elkaar ‘een goede inschrijving en bezegeling’ in het ‘Boek van het Leven’.
2. Op Rosj Hasjana doppen velen de Motzie (het eerste stukje brood) in honing.
3. Op de eerste avond van Rosj Hasjana, aan het begin van de maaltijd, dippen we een stuk zoete appel in honing, zeggen de beracha (zegenspreuk) en eten het, met de wens dat het Uw wil zij dat U ons een goed en zoet nieuwjaar brengt.
4. Op beide dagen van Rosj Hasjana, na het lezen van de Tora en gedurende het Moesafgebed, wordt de sjofar geblazen. Als de eerste dag Rosj Hasjana op Sjabbat valt dan wordt de sjofar alleen op de tweede dag geblazen.
5. Naar de beracha voor het blazen van de sjofar moet heel aandachtig geluisterd worden en er moet geantwoord worden met Amen. Echter “Baroech Hoe Oevaroech Sjemo” moet niet gezegd worden.
6. Men spreekt niet vanaf het begin van de beracha over de sjofar tot en met de laatste tonen na de Moesaf.
7. Op de eerste dag van Rosj Hasjana, na Mincha gaan we naar een rivier, meer of bron om Tasjliech te zeggen (maar als Rosj Hasjana op Sjabat en zondag valt zoals dit jaar, op de tweede dag).
8. Op Rosj Hasjana moeten we erop letten om niet onnodig te praten. Het is beter om de hele dag aan gebed, Tora-studie en het zeggen van Psalmen te wijden.
9. Als Rosj Hasjana op Sjabbat valt, moet het gebed “Wetodiëenoe” toegevoegd worden in het Sjemone Esre (Staande gebed) van zaterdagavond en wordt Havdala bij de Kiddoesj ingevoegd.

Vastendag van Gedalia

De vastendag van Gedalia vindt één dag na Rosj Hasjana plaats (tenzij het die dag een Sjabbat is). In dat geval wordt de vastendag uitgesteld tot zondag.

De Tien Dagen van Berouw – Aseret Jemee Tesjoewa

1. Gedurende de Tien Dagen van Berouw (Rosj Hasjana t/m Jom Kippoer) voegen we in het Sjemone Esre extra teksten toe. Zie daarvoor de gebedenboeken.
2. Als je die teksten vergeet te zeggen, hoef je het Sjemone Esre niet te herhalen. Maar, als je vergeet om “Hamelech Hakadosj” te zeggen, moet je het Sjemone Esre wel opnieuw zeggen.
3. Gedurende deze dagen wordt het gebed “Avinoe Malkenoe” tijdens Sjacharit en Mincha gezegd, met uitzondering van vrijdagmiddag en Sjabbat.

Jom Kipoer

1. De ochtend voor Jom Kippoer maken sommigen Kapparot.
2. Het is een mitsva om op de dag voor Jom Kippoer meer dan gewoonlijk te eten.
3. Tijdens Mincha op de middag voor Jom Kippoer, zeggen we “Al Chet” aan het einde van Sjemone Esre.
4. Als je een misstap hebt begaan tegenover een medemens, zet dat dan recht vóór Jom Kippoer.
5. Het vasten van Jom Kippoer begint als het nog daglicht is en eindigt als het de volgende avond nacht is.
6. Jongens van de leeftijd van 13 jaar en meisjes vanaf de leeftijd van 12 jaar moeten gedurende heel Jom Kippoer vasten. Kinderen onder de leeftijd van 12 of 13 jaar en zieken moeten een rabbijn raadplegen.
7. Op Jom Kippoer wassen wij ons niet. Het is wel toegestaan om de vingers te wassen.
8. Op Jom Kippoer dragen wij geen leren schoenen. Ook niet als zij gedeeltelijk van leer gemaakt zijn.
9. Aan het einde van Jom Kippoer wordt Havdala gemaakt.
10. Aan het einde van Jom Kippoer zijn we vreugdevol, in het vertrouwen dat G-d ons berouw en onze gebeden geaccepteerd heeft en ons een gelukkig nieuw jaar heeft toegekend.
11. Vanaf de ochtend na Jom Kippoer tot het einde van Tisjrei wordt geen Tachanoen gezegd.

Soekot

1. Het is een mitswa op Soekot wijn, brood of koek in de soeka te nuttigen.
2. Op de eerste twee avonden van Soekot, proberen wij tenminste een stuk brood ter grootte van een olijf in de soeka te eten. Zelfs als het heel hard regent.
3. Gedurende alle andere maaltijden van Soekot zijn we niet verplicht in de soeka te eten als het zo hard regent dat het voedsel daardoor zou bederven.
4. Bij iedere maaltijd die in de soeka gegeten wordt, zeggen we na de beracha “Hamotzie” of “Boree Minee Mezonot”, de beracha “Lejsjev Basoeka”. Als we in de soeka van de ene maaltijd tot en met de andere verblijven, is het niet nodig om opnieuw de beracha te zeggen.
5. Vrouwen en meisjes zijn niet verplicht in de soeka te eten.
6. Tot na Simchat Tora is het niet toegestaan om de planken van de soeka of de plantaardige dakbedekking voor een ander doel te gebruiken.
7. Vanaf de eerste dag van Soekot, maar niet op Sjabbat, bensjen (zegenen) wij loelav.
8. Voordat we de beracha over de Loelav (met de daaraan gebonden mirten en wilgentakjes) zeggen, moet de loelav in de rechterhand genomen worden. Zeg dan de beracha. Als de loelav de eerste keer gebensjt wordt, wordt ook “Sjehechejanoe” gezegd. Daarna wordt de etrog in de linkerhand genomen met de loelav nog in de rechterhand. Daarna worden de handen samengebracht en de “vier soorten” tesamen gezwaaid.
9. Als iemand geen loelav in de ochtend had, kan hij nog steeds, zolang het nog dag is, loelav bensjen.

Hosjana Rabba

1. Op de avond van Hosjana Rabba zeggen velen heel het boek Dewariem en alle Psalmen.
2. Tijdens Sjacharit zeggen we de Hosjana gebeden, waarna we vijf keer met de wilgentakjes op de grond slaan.

Sjeminie Atseret en Simchat Tora

1. De achtste dag van Soekot is Sjeminie Atseret en de negende dag Simchat Tora. Op zowel Sjeminie Atseret als Simchat Tora wordt “Sjehechejanoe” bij het aansteken van de kaarsen en bij kiddoesj gezegd.
2. Op Sjeminie Atseret eten we nog steeds in de soeka, maar zonder de beracha van “Lejsjev Basoeka” te maken.
3. Tijdens de Moesaf van Sjeminie Atseret beginnen we met het zeggen van “Masjiv Haroeach Oemoried Hagesjem”. Dat doen we gedurende de hele winter, tot de Moesaf van de eerste dag van Pesach.
4. ’s Avonds en ’s ochtends worden met Simchat Tora hakafot gemaakt (in sommige sjoels ook op Sjeminie Atseret avond). We dansen met de Tora, die ons volk ondanks alle ellende de kracht heeft gegeven te blijven bestaan.
5. Op Simchat Tora wordt iedereen voor de Tora opgeroepen. Ook jongens onder de leeftijd van 13 jaar worden opgeroepen, onder leiding van een volwassene.

Isroe – Chag

De dag na Simchat Tora, wordt Isroe Chag genoemd, dat wil zeggen: de dag die aan de feestdag vastzit. Het is meer dan een gewone dag. De maaltijden zijn wat feestelijker dan op gewone dagen.

(Bron: Talks and Tales)