Lezen en belevenJoodse FeestdagenDewariem/Chazon | De Derde Tempel, droom of werkelijkheid?

Dewariem/Chazon | De Derde Tempel, droom of werkelijkheid?

Tisha Be’Aw is de tragische vastendag waarop we de verwoesting van de Eerste en Tweede Tempel herdenken. De Shabbat ervoor draagt de bijzondere naam Shabbat Chazon.

“Chazon” betekent visioen, en verwijst naar de haftara die op deze Shabbat wordt gelezen, beginnend met de woorden: “Chazon Yeshayahoe”, “Het visioen van Jeshaja” (Jeshaja 1:1–27). In dit indringende hoofdstuk roept de profeet het volk op tot inkeer. Hij schildert een volk dat de essentie van zijn roeping is vergeten, en tegelijkertijd klinkt er, tussen de regels door, de belofte van herstel: “Tsijon zal door gerechtigheid verlost worden, en haar terugkerenden door rechtvaardigheid.”

Ontstaan in de onderdrukking

De haftara, het gedeelte uit de profeten dat na de Tora wordt gelezen, vindt zijn oorsprong in de geschiedenis. Ooit werd het Joden verboden, onder het juk van vijandige heersers, om in het openbaar uit de Tora te lezen. Dat gebeurde in het jaar -168, in de periode wanneer het Chanoeka-verhaal zich afspeelde. Om het lezen uit de Tora niet geheel te verliezen, besloten de geleerden uit die tijd een alternatief te bieden: zij kozen teksten uit de Profeten die thematisch gerelateerd waren aan de parasha.

Toen het verbod uiteindelijk werd opgeheven en men opnieuw de Tora mocht lezen, bleef de praktijk van het lezen van de haftara bestaan.

Het visioen van de Derde Tempel

Er is nog een reden waarom het Shabbat Chazon heet: omdat we vrijdagnacht in onze dromen allemaal een kijkje mogen nemen in de Derde Tempel. Wij zijn er ons niet van bewust, maar onze neshama (ziel) des te meer. En waarom mogen wij de Derde Tempel in onze dromen zien? Rabbi Levi Yitschok uit Berditchev (Oekraïne) legt het uit aan de hand van een verhaal.

Er was eens een vader die voor zijn jonge zoon een prachtig pak liet maken. Het was met zorg genaaid, van de mooiste stof. Maar het kind was onvoorzichtig, speelde wild, en het pak scheurde. De vader liet een tweede pak maken, opnieuw schitterend. Maar ook dat ging verloren. Toen besloot hij om nog een derde pak te laten maken. Alleen dit keer gaf hij het niet direct aan zijn zoon. In plaats daarvan borg hij het zorgvuldig op in een kast.

Af en toe opende hij de kast en liet hij het kostuum aan zijn zoon zien om hem aan te moedigen: “Kijk, dit is voor jou. Als je laat zien dat je eraan toe bent, dan zal het van jou zijn.”

Zo ook laat G-d ons jaarlijks de Derde Tempel zien om ons er nog meer bewust van te maken dat de toekomstige Tempel al bestaat en dat de realiteit van vandaag lang niet zo angstaanjagend is als het lijkt en dat behalve de narigheden die wij dagelijks in het nieuws horen er nog een andere werkelijkheid bestaat, een neshama-werkelijkheid, een mashiach-werkelijkheid, waarbij er vrede zal zijn in de hele wereld!

Amen!


Gebaseerd op lessen en artikelen van Rav YY Jacobson.

Speciale dank aan Rianne, Sonja en Devorah.

Klik hier om wekelijks per WhatsApp een artikel te ontvangen!

Rebbetzin Bracha Heintz is sinds 1987 de Chabad Shlucha in Utrecht. Zij publiceert haar wekelijkse parsja inzicht op ChabadUtrecht.nl.